RAPORT: Дzieci uczestniczą! Podsumowanie działań badawczych z 2025 roku

W 2025 roku jako Warszawskie Obserwatorium Kultury podjęłyśmy się eksploracji uczestnictwa w stołecznej kulturze dzieci z Białorusi i Ukrainy z doświadczeniem migracji. Zwrócenie się ku doświadczeniom i obserwacjom młodych osób jest istotną soczewką raptownie tworzącego się społeczeństwa wieloetnicznego, jakim stała się Polska w ogóle, a Warszawa w szczególności.

W stołecznych placówkach edukacyjnych co dziesiąta ucząca się osoba to cudzoziemka lub cudzoziemiec. Ta raptowna wieloetniczność pozwala w szerszej perspektywie spojrzeć na kwestie, które rozwijają się od ponad dekady: brak wspólnych ram odniesień, cyrkulujące obok siebie obiegi kulturowe czy potrzeba kontrprzestrzeni wśród społeczności mniejszościowych, czyli bezpiecznych przestrzeni m.in. dla tworzenia i ekspresji tożsamości. Otwiera to duży potencjał do rozmowy o intersekcjonalności w Warszawie.   

Temu, czym charakteryzuje się uczestnictwo w kulturze wśród badanych grup młodych osób, przyglądałyśmy się z perspektyw wielu aktorów społecznych: dzieci, rodziców, nauczycielek i nauczycieli, osób reprezentujących polskie podmioty kultury oraz podmioty tworzone przez społeczności mniejszościowe. Przeprowadzone przez nas badanie eksploracyjne miało charakter jakościowy.  

Zapraszamy do lektury raportu, który zbiera wszystkie wnioski płynące z analizy materiału badawczego zebranego w 2025 roku w ramach projektu „Дzieci uczestniczą!”. Przedstawiamy w nim zidentyfikowane potrzeby i bariery w obrębie uczestnictwa w kulturze młodych osób z doświadczeniem migracji oraz ich rodzin. Różnorodne role, jakie kultura może pełnić w życiu badanych młodych osób. Znaczenie wielowymiarowej sytuacji rodziny dla możliwości wchodzenia w świat kulturowy dzieci. Czynniki wpływające na wytwarzanie oferty kulturalnej dostępnej dla wieloetnicznych odbiorczyń i odbiorców. Zbieramy także głosy, które wybrzmiały w dyskusji z Okrągłego Stołu, który odbył się w WOK Labie 5 grudnia 2025 roku. W skróconej formie wnioski z działań badawczych z 2025 roku zawarte są również w podsumowaniu w formie prezentacji 

Obie publikacje dostępne są do pobrania poniżej.