Warszawskie uczestnictwo w kulturze – program badawczy WOK
Ostatnie ogólnowarszawskie badanie na temat uczestnictwa w kulturze przeprowadzono w 2017 roku. Osiem lat dla tak dynamicznie zmieniającego się miasta, jakim jest Warszawa, to bardzo dużo czasu – tym bardziej, że był to okres wyjątkowo intensywny: pandemia COVID-19, gwałtowny rozwój technologii (w tym AI), zmiany demograficzne spowodowane sytuacją geopolityczną – to wszystko wpłynęło na mieszkanki i mieszkańców, ich zwyczaje oraz potrzeby związane z korzystaniem w kulturze. Zmianie uległy także wyzwania dla podmiotów kultury, które zadają pytania o swoją tożsamość w obecnym kontekście, poszukują adekwatnych narzędzi i danych wspierających nawigowanie przez zmianę.
WOK opracowało nowe podejście badawcze, które umożliwi systemowy pomiar warszawskiego uczestnictwa (oraz nie-uczestnictwa) w kulturze. W szerszej perspektywie, proces ten wesprze podmioty kultury w produktywnej pracy z danymi.
Elementy badania WUK
WUK łączy dwa komponenty badawcze. Pierwszy to ogólnowarszawskie badanie ankietowe na próbie 9000 mieszkańców, poszerzone o wywiady indywidualne oraz grupowe, na podstawie którego powstanie nowa segmentacja publiczności; to badanie będzie prowadzone co trzy-cztery lata. Drugi element WUK to autobadanie podmiotów kultury, powtarzane każdego roku – każdy podmiot będzie mógł skorzystać z takiego samego narzędzia badawczego, docelowo kompatybilnego z nową segmentacją, żeby zgromadzić dane o swojej publiczności; te dane będą następnie trafiać do WOK, które przeprowadzi ich analizę dla poszczególnych podmiotów oraz sektora.
W ramach WUK przewidzieliśmy również Nawigator Badawczy. Celem tego narzędzia będzie towarzyszenie zespołom w procesie projektowania i prowadzenia badań poprzez pomoc w znalezieniu potrzebnych narzędzi i zasobów badawczych dostępnych online, ale często trudnych do znalezienia. Wierzymy, że Nawigator będzie wzmacniał sprawczość i samodzielność zespołów podmiotów kultury w procesach badawczych.
W szerszej perspektywie, po przeprowadzeniu badania segmentacyjnego oraz pilotażu autobadania, planujemy opracować komponent szkoleniowo-wspierający dla zespołów podmiotów kultury. Pozwoli on wzmocnić kompetencje w pracy z danymi – włączać je w praktykę programową i kulturę organizacyjną różnych podmiotów. Jednocześnie w ten sposób będziemy diagnozować potrzeby podmiotów w dziedzinie tworzenia kultury pracy z danymi.
W ujęciu bardziej ogólnym liczymy, że regularnie zbierane i analizowane, porównywalne dane wesprą samorząd lokalny różnych szczebli w tworzeniu polityk czerpiących z danych.
Co przed nami tej jesieni?
We wrześniu 2025 r., we współpracy z Fundacją Stocznia rozpoczęłyśmy drugą fazę pilotażu autobadania, w której uczestniczy 15 podmiotów kultury. Pierwsza faza pilotażu, w której wzięły udział cztery instytucje: Muzeum Warszawy, Teatr Lalek Guliwer, Ośrodek Kultury OKO oraz Teatr Komedia, dostarczyła nam wiedzy na temat praktycznej strony procesu badawczego w instytucjach; wypracowaliśmy też narzędzie badawcze, które będzie używane przez wszystkie podmioty uczestniczące w procesie. Pierwszą fazę pilotażu przeprowadziliśmy we współpracy z Ośrodkiem Ewaluacji.
Jednocześnie we współpracy z agencją IPSOS, która realizuje z nami ogólnomiejskie badanie segmentacyjne, kończymy przygotowania do badania ankietowego, które rozpocznie się w październiku 2025 r.
Narzędzia używane w obu badaniach powstają w spójny sposób: to właśnie ich kompatybilność będzie kluczem do sukcesu tego procesu. Dlatego pilotaż autobadania odbędzie się jesienią oraz wiosną: wiosną narzędzie badawcze, którego używają podmioty, zostanie skalibrowane wynikami badania segmentacyjnego, umożliwiając zbieranie danych lokalnych w synergii z wynikami ogólnomiejskimi. – WUK to system naczyń połączonych. Ogólnomiejskie badanie segmentacyjne oraz systematyczne autobadanie prowadzone przez coraz więcej podmiotów kultury pozwoli otrzymać kompleksowy, zniuansowany obraz uczestnictwa (oraz nie-uczestnictwa) w kulturze. Patrzymy na proces także jako na szansę dla rozwijania „kultury pracy z danymi w kulturze” oraz podnoszenia odporności sektora kultury – mówi dr Małgorzata Bakalarz-Duverger, dyrektorka Warszawskiego Obserwatorium Kultury.
Zapraszamy do śledzenia kanałów komunikacyjnych WOK, gdzie będziemy dzielić się wynikami badań WUK.
