Children Participate!

Warszawa dynamicznie stała się przestrzenią aktywnego praktykowania „powszedniej wielokulturowości”. W stołecznych szkołach uczy się ponad 12 tys. dzieci z Ukrainy oraz ponad 3 tys. dzieci z Białorusi; w przestrzeni publicznej słyszymy z takim natężeniem język polski mówiony z akcentem po raz pierwszy od 80 lat. Obiegi kultury polskiej, ukraińskiej i białoruskiej w Warszawie działają bardzo intensywnie, jednak wciąż funkcjonują głównie równolegle, zamiast się przecinać. Brakuje danych, które pomogłyby opisać i lepiej rozumieć style, potrzeby i wyzwania związane z uczestniczeniem dzieci z doświadczeniem migracji w kulturze Warszawy. W rezultacie, nie możemy zrozumieć roli, jaką kultura ma do odegrania we wspieraniu harmonijnego współmieszkania w wielokulturowym mieście oraz przeciwdziałania syndromowi drugiego pokolenia migrantów.

Between June and December 2025, together with Badania and Działania, we conducted:

an analysis and mapping out of Warsaw’s cultural offerings available for the studied group (Polish, Belarusian and Ukrainian entities);

literature review on the situation of children and youth with migration experience and second generation issues;

two group interviews with children of Belarusian and Ukrainian origin with migration experience who currently live in Warsaw;

10 in-depth individual interviews with Belarusian and Ukrainian parents who have lived in Poland for at least one year but not longer than since 2020;

14 in-depth individual interviews with representatives of Belarusian, Ukrainian and Polish cultural entities targeting their offerings at Belarusian and/or Ukrainian children living in Warsaw;

one group interview with instructors working with non-Polish children in Warsaw’s cultural centres;

two group interviews with teachers from public primary schools, where Ukrainian and Belarusian children account for a significant percentage of pupils;

In November we invited the children to take part in a photographic and diary project, where they can individually reflect on how they spend their free time. In the next phase of the research, we will conduct individual interviews with the children, based on the materials produced by them. This activity will be crowned by a photo exhibition of those taking part in the research.

The results of the first stage of the research were presented at WOK Lab on 5 December. The insights became a starting point for a roundtable discussion which hosted various specialists with various perspectives. Among them were representatives of diasporic and Polish cultural entities, education and migration experts, representatives from the City of Warsaw’s Culture Bureau and the Education Bureau. We had the pleasure to observe how our insights describing Warsaw’s multicultural world and the experience of Belarusian and Ukrainian children and families resonated with the experiences of the events’ participants. The reflection gathered during the discussion will be used to design the next stage of the research in 2026.

W 2026 roku pogłębiamy wiedzę na temat skali, geografii, praktyk oraz sposobów uczestnictwa w kulturze dzieci i młodzieży mieszkających w Warszawie. Analiza zostanie przeprowadzona w oparciu o następujące elementy badania:

1. Konkurs artystyczno-badawczy (kwiecień–czerwiec 2026 r.) skierowany do uczniów klas 4–8 szkół podstawowych w Warszawie. Zadaniem uczestników będzie wykonanie zdjęć przedstawiających miejsca oraz opisanie aktywności związanych z ich kontaktami z kulturą.

Celem konkursu jest poznanie rodzajów, praktyk oraz miejsc aktywności kulturalnych młodzieży z klas 4–8 szkół podstawowych, zbadanie barier i czynników sprzyjających uczestnictwu w kulturze, określenie roli kultury instytucjonalnej w życiu warszawskiej młodzieży, a także identyfikacja znaczenia innych osób w wyborze miejsc i przebiegu aktywności oraz analiza emocji towarzyszących wybranym miejscom i doświadczeniom kulturalnym.

Konkurs zostanie ogłoszony w kwietniu, z możliwością przesyłania zgłoszeń do połowy maja 2026 roku. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone w czerwcu 2026 roku.